Những cựu sinh viên, học viên Trường Đại học Thủy lợi đang trực tiếp tham gia quản lý, vận hành hệ thống thủy lợi Dầu Tiếng – Phước Hòa là minh chứng cho hiệu quả của mô hình đào tạo gắn với thực tiễn, đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa ngành thủy lợi Việt Nam.
Hồ Dầu Tiếng là một trong những công trình thủy lợi có quy mô lớn và ý nghĩa chiến lược của Việt Nam, giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an ninh nguồn nước và phục vụ phát triển kinh tế – xã hội khu vực Đông Nam Bộ. Với diện tích mặt nước khoảng 270 km² và dung tích chứa 1,58 tỷ m³, công trình hiện đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ như điều tiết lũ cho vùng hạ du sông Sài Gòn, cung cấp nước tưới cho hơn 100.000 ha đất nông nghiệp, cấp khoảng 430.000 m³ nước thô mỗi ngày cho sinh hoạt và sản xuất, đồng thời góp phần đẩy mặn và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên nước.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu chuyển đổi số trong quản lý hạ tầng, hệ thống thủy lợi Dầu Tiếng – Phước Hòa đã từng bước được đầu tư, nâng cấp thông qua các hệ thống quan trắc tự động, giám sát SCADA và các giải pháp quản lý thông minh. Việc số hóa dữ liệu giúp nâng cao hiệu quả quản lý, hỗ trợ điều hành chính xác hơn và tăng khả năng ứng phó với các tình huống thiên tai.
Đằng sau quá trình chuyển đổi đó là đội ngũ cán bộ, kỹ sư đang trực tiếp quản lý, khai thác công trình. Trong số này có nhiều cựu sinh viên và học viên Trường Đại học Thủy lợi, hiện công tác tại Chi nhánh Dầu Tiếng – Phước Hòa (Công ty TNHH MTV Khai thác Thủy lợi Miền Nam), góp phần đưa công nghệ vào thực tiễn vận hành các công trình thủy lợi trọng điểm.
Là người trực tiếp theo dõi và quản lý vận hành công trình, ông Nguyễn Hồng Phúc – Chuyên viên Phòng Quản lý và Khai thác công trình Chi nhánh Dầu Tiếng – Phước Hòa, cựu sinh viên lớp S23-62CT, ngành Công nghệ kỹ thuật xây dựng tại Phân hiệu Trường Đại học Thủy lợi cho biết, trước đây việc ghi chép số liệu được thực hiện hoàn toàn thủ công nên gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong mùa mưa lũ.
“Trước khi có hệ thống này, việc ghi chép số liệu rất khó khăn, đặc biệt là vào mùa mưa lũ. Sau khi có phần mềm điện tử, công việc ghi chép được đơn giản hóa, số liệu được cập nhật chính xác trong mọi thời điểm, giúp công tác quản lý, vận hành và giám sát mực nước hiệu quả hơn.”
Theo ông Phúc, việc ứng dụng công nghệ không chỉ giảm đáng kể khối lượng công việc của cán bộ vận hành mà còn nâng cao độ chính xác của dữ liệu, tạo cơ sở cho việc quản lý và khai thác công trình hiệu quả hơn.
Ở góc độ quản lý vận hành, ông Bùi Thanh Huấn – Trưởng phòng Quản lý và Khai thác công trình Chi nhánh Dầu Tiếng – Phước Hòa, cựu sinh viên khóa 49 Trường Đại học Thủy lợi cho rằng dữ liệu chính xác đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều tiết nguồn nước.
“Việc ghi chép, lưu trữ số liệu một cách chính xác giúp tính toán phương án vận hành đóng mở cống hợp lý, bảo đảm an toàn cho vùng hạ du trong mùa mưa lũ, đồng thời góp phần điều tiết nguồn nước hiệu quả và sử dụng nước tiết kiệm.”
Trong khi đó, ông Nguyễn Hữu Mạnh – Giám đốc Chi nhánh Dầu Tiếng – Phước Hòa, học viên cao học lớp 33QLXD21-PH, ngành Quản lý xây dựng tại Phân hiệu Trường Đại học Thủy lợi cho biết hồ Dầu Tiếng đã trải qua nhiều giai đoạn đầu tư, nâng cấp để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong công tác quản lý và bảo đảm an toàn công trình.
“Trong quá trình quản lý, vận hành và khai thác, hồ Dầu Tiếng đã trải qua nhiều giai đoạn đầu tư thông qua các dự án WB3, WB8. Đây là công trình đặc biệt, liên quan đến an ninh quốc gia nên luôn được Ngân hàng Thế giới quan tâm đầu tư nhằm sửa chữa, nâng cấp, bảo đảm an toàn đập và phục vụ công tác phòng, chống thiên tai.”
Những chia sẻ từ thực tiễn cho thấy, quá trình hiện đại hóa các công trình thủy lợi không chỉ dựa vào việc đầu tư thiết bị và công nghệ mà còn đòi hỏi đội ngũ cán bộ có chuyên môn vững vàng, đủ năng lực làm chủ hệ thống và thích ứng với những yêu cầu mới trong quản lý, vận hành.
Đây cũng là định hướng mà Trường Đại học Thủy lợi và Phân hiệu Trường Đại học Thủy lợi kiên trì theo đuổi trong nhiều năm qua. Thông qua chương trình đào tạo gắn với thực tiễn, tăng cường thực hành và kết nối với doanh nghiệp, Nhà trường đã đào tạo nhiều thế hệ kỹ sư, cán bộ quản lý đang làm việc tại các cơ quan, doanh nghiệp và đơn vị khai thác công trình trên cả nước.
Tại khu vực phía Nam, Phân hiệu Trường Đại học Thủy lợi tiếp tục đào tạo nguồn nhân lực trong các lĩnh vực kỹ thuật, xây dựng, công nghệ, kinh tế và quản lý, đáp ứng nhu cầu phát triển hạ tầng và quản lý tài nguyên nước của khu vực. Bên cạnh việc không ngừng đổi mới chương trình đào tạo, Phân hiệu chú trọng tạo điều kiện để sinh viên được tiếp cận môi trường làm việc thực tế, nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp ngay từ khi còn trên giảng đường.
Năm 2026, Phân hiệu Trường Đại học Thủy lợi tiếp tục tuyển sinh đại học chính quy với nhiều ngành đào tạo thuộc các lĩnh vực kỹ thuật, xây dựng, công nghệ, kinh tế và quản lý. Những câu chuyện từ hệ thống thủy lợi Dầu Tiếng – Phước Hòa không chỉ phản ánh quá trình hiện đại hóa của ngành mà còn cho thấy vai trò của nguồn nhân lực được đào tạo bài bản trong việc quản lý, vận hành các công trình trọng điểm, góp phần phục vụ sự phát triển bền vững của đất nước.
