Logistics không còn là ngành “chỉ vận chuyển hàng hóa”
Trong thị trường lao động mới, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng không chỉ dừng lại ở việc vận chuyển, giao nhận hay lưu kho. Ngành này đang gắn chặt với thương mại điện tử, xuất nhập khẩu, dữ liệu, công nghệ, quản lý đơn hàng, tối ưu chi phí và trải nghiệm khách hàng.
Mỗi đơn hàng được giao đúng thời gian, mỗi lô hàng xuất nhập khẩu được xử lý đúng quy trình, mỗi kho hàng vận hành hiệu quả đều cần đội ngũ nhân sự logistics có kiến thức, kỹ năng và khả năng thích ứng nhanh.
Với Gen Z, đây là ngành học nhiều cơ hội nhưng cũng đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc. Người học không chỉ cần hiểu lý thuyết mà còn phải rèn kỹ năng thực tế, tư duy số và thái độ làm việc chuyên nghiệp ngay từ khi còn trên giảng đường.
Tại Phân hiệu Trường Đại học Thủy lợi, ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng được đào tạo theo định hướng gắn với thực tiễn, giúp sinh viên có nền tảng để tiếp cận các lĩnh vực như vận tải, kho bãi, xuất nhập khẩu, quản lý đơn hàng, mua hàng và điều phối chuỗi cung ứng.
1. Chuẩn bị tư duy học thực tế, không chỉ học lý thuyết
Logistics là ngành có tính ứng dụng cao. Vì vậy, Gen Z học Logistics cần chủ động kết nối kiến thức trên lớp với tình huống thực tế trong doanh nghiệp.
Khi học về vận tải, sinh viên nên hiểu cách một đơn hàng được vận chuyển từ kho đến khách hàng. Khi học về quản lý kho, cần hình dung quy trình nhập hàng, lưu kho, kiểm kê, xuất hàng và xử lý hàng hoàn. Khi học về xuất nhập khẩu, cần nắm được vai trò của chứng từ, hải quan, vận tải quốc tế và thời gian giao hàng.
Tư duy học thực tế sẽ giúp sinh viên không bị bỡ ngỡ khi đi thực tập hoặc bắt đầu công việc đầu tiên.
2. Rèn kỹ năng công nghệ và dữ liệu
Thị trường logistics hiện nay đang thay đổi nhanh nhờ chuyển đổi số. Nhiều doanh nghiệp sử dụng phần mềm quản lý kho, quản lý vận tải, quản lý đơn hàng, hệ thống ERP, mã vạch, dữ liệu tồn kho và công cụ theo dõi vận chuyển.
Vì vậy, sinh viên Logistics cần làm quen với các công cụ cơ bản như Excel, Google Sheets, phần mềm quản lý kho, phần mềm quản lý vận tải, phần mềm khai báo hải quan điện tử và các nền tảng quản lý đơn hàng.
Đặc biệt, kỹ năng xử lý dữ liệu cơ bản là lợi thế quan trọng. Sinh viên biết phân tích số liệu đơn hàng, tồn kho, chi phí vận chuyển, thời gian giao hàng hoặc hiệu suất kho sẽ có khả năng thích ứng tốt hơn với yêu cầu tuyển dụng.
3. Nâng cao tiếng Anh chuyên ngành
Logistics là ngành gắn với thương mại quốc tế, xuất nhập khẩu, vận tải biển, vận tải hàng không, chứng từ và đối tác nước ngoài. Vì vậy, tiếng Anh là kỹ năng quan trọng đối với sinh viên theo học ngành này.
Gen Z học Logistics nên bắt đầu từ các thuật ngữ cơ bản như invoice, packing list, bill of lading, customs declaration, warehouse, shipment, delivery, supplier, inventory, purchase order. Bên cạnh đó, sinh viên cũng cần rèn kỹ năng đọc email, hiểu chứng từ, giao tiếp cơ bản và viết nội dung trao đổi công việc bằng tiếng Anh.
Không nhất thiết phải giỏi ngay từ đầu, nhưng nếu rèn luyện đều đặn, tiếng Anh sẽ trở thành lợi thế lớn khi ứng tuyển vào doanh nghiệp logistics, xuất nhập khẩu, thương mại điện tử hoặc công ty có yếu tố quốc tế.
4. Hiểu quy trình xuất nhập khẩu và chứng từ
Một trong những mảng việc làm phổ biến của ngành Logistics là xuất nhập khẩu. Vì vậy, sinh viên cần nắm được các loại chứng từ cơ bản và quy trình xử lý hàng hóa quốc tế.
Các nội dung nên tìm hiểu gồm hợp đồng ngoại thương, hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói, vận đơn, tờ khai hải quan, giấy chứng nhận xuất xứ, bảo hiểm hàng hóa và điều kiện giao hàng quốc tế.
Việc hiểu chứng từ không chỉ giúp sinh viên làm tốt công việc chứng từ xuất nhập khẩu mà còn hỗ trợ các vị trí như giao nhận, điều phối vận tải, mua hàng, quản lý đơn hàng và chăm sóc khách hàng logistics.
5. Rèn kỹ năng giao tiếp và xử lý tình huống
Logistics là ngành có nhiều tình huống phát sinh. Hàng giao trễ, thiếu chứng từ, sai thông tin đơn hàng, tồn kho lệch số liệu, khách hàng thay đổi yêu cầu hoặc phương tiện vận chuyển gặp sự cố đều là những vấn đề có thể xảy ra.
Vì vậy, Gen Z học Logistics cần rèn khả năng giao tiếp rõ ràng, bình tĩnh xử lý vấn đề và phối hợp tốt với nhiều bên như kho, nhà xe, khách hàng, nhà cung cấp, hãng tàu, hải quan và bộ phận kinh doanh.
Người làm logistics không chỉ cần nhanh nhạy mà còn phải có trách nhiệm, chính xác và biết ưu tiên công việc theo mức độ quan trọng.
6. Chủ động đi thực tập và tích lũy trải nghiệm sớm
Kiến thức ngành Logistics sẽ dễ hiểu hơn khi sinh viên được tiếp xúc với môi trường thực tế. Vì vậy, Gen Z nên chủ động tìm cơ hội thực tập, làm cộng tác viên hoặc tham gia các hoạt động liên quan đến kho vận, thương mại điện tử, bán lẻ, xuất nhập khẩu, vận tải hoặc quản lý đơn hàng.
Ngay cả những trải nghiệm nhỏ như hỗ trợ quản lý đơn hàng online, kiểm kho, đóng gói, theo dõi vận chuyển, nhập liệu chứng từ hoặc chăm sóc khách hàng cũng giúp sinh viên hiểu hơn về cách vận hành thực tế của ngành.
Khi có kinh nghiệm sớm, sinh viên sẽ tự tin hơn trong quá trình ứng tuyển và dễ xác định mình phù hợp với mảng việc nào trong logistics.
7. Xây dựng thái độ làm việc chuyên nghiệp
Trong ngành Logistics, sai sót nhỏ có thể ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng, chi phí doanh nghiệp hoặc trải nghiệm khách hàng. Vì vậy, thái độ làm việc cẩn thận, đúng giờ, có trách nhiệm và chịu được áp lực là yếu tố rất quan trọng.
Gen Z học Logistics cần rèn thói quen kiểm tra thông tin, lưu trữ hồ sơ, theo dõi tiến độ và phản hồi công việc rõ ràng. Đây là những kỹ năng tưởng chừng đơn giản nhưng lại được doanh nghiệp đánh giá cao.
Một sinh viên có thể chưa có nhiều kinh nghiệm, nhưng nếu có thái độ cầu thị, chịu học hỏi và làm việc có trách nhiệm, cơ hội phát triển trong ngành sẽ rộng hơn.
8. Xác định hướng đi phù hợp trong ngành Logistics
Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng có nhiều mảng nghề nghiệp khác nhau. Sinh viên có thể phát triển theo hướng vận tải, kho bãi, chứng từ xuất nhập khẩu, khai báo hải quan, mua hàng, quản lý đơn hàng, điều phối giao nhận, thương mại điện tử hoặc phân tích chuỗi cung ứng.
Việc tìm hiểu sớm các vị trí này sẽ giúp Gen Z có định hướng học tập rõ ràng hơn. Nếu thích làm việc với chứng từ và quy trình, có thể theo hướng xuất nhập khẩu. Nếu thích vận hành, có thể chọn kho vận hoặc điều phối vận tải. Nếu thích dữ liệu và tối ưu, có thể quan tâm đến quản lý chuỗi cung ứng hoặc phân tích vận hành.
Học Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng tại Phân hiệu Trường Đại học Thủy lợi
Tại Phân hiệu Trường Đại học Thủy lợi, ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng hướng đến trang bị cho sinh viên kiến thức nền tảng về quản trị logistics, quản lý chuỗi cung ứng, vận tải, kho bãi, xuất nhập khẩu, thương mại quốc tế, quản lý tồn kho và ứng dụng công nghệ trong hoạt động logistics.
Với môi trường học tập tại TP. Hồ Chí Minh, sinh viên có điều kiện tiếp cận thực tế với các doanh nghiệp sản xuất, thương mại, xuất nhập khẩu, kho vận, cảng biển, khu công nghiệp và thương mại điện tử tại khu vực phía Nam.
Đây là lợi thế giúp sinh viên không chỉ học kiến thức chuyên ngành mà còn hiểu rõ hơn nhu cầu tuyển dụng, yêu cầu kỹ năng và cơ hội nghề nghiệp trong thị trường lao động mới.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
- Học Logistics có cần giỏi tiếng Anh không?
Tiếng Anh là lợi thế lớn vì ngành liên quan đến chứng từ, xuất nhập khẩu, vận tải quốc tế và đối tác nước ngoài. Sinh viên có thể rèn luyện dần từ thuật ngữ chuyên ngành và giao tiếp công việc cơ bản. - Học Logistics có cần giỏi công nghệ không?
Không nhất thiết phải là dân công nghệ, nhưng sinh viên cần biết sử dụng công cụ số, Excel, phần mềm quản lý kho, quản lý vận tải và có tư duy làm việc với dữ liệu. - Sinh viên Logistics nên đi thực tập từ khi nào?
Sinh viên nên chủ động tìm hiểu và tích lũy trải nghiệm càng sớm càng tốt, đặc biệt từ năm 2 hoặc năm 3 thông qua thực tập, cộng tác viên, hỗ trợ kho vận, quản lý đơn hàng hoặc chứng từ. - Ngành Logistics phù hợp với Gen Z không?
Có. Đây là ngành phù hợp với Gen Z năng động, thích môi trường thực tế, có khả năng học nhanh, giao tiếp tốt, biết sử dụng công nghệ và quan tâm đến thương mại, vận hành, xuất nhập khẩu.
